แซ่หลี (李) มีคนใช้กันเยอะมาก ตามตำนานว่า
หลายพันคนที่ได้เปลี่ยนมาใช้แซ่หลี
เพราะเป็นแซ่พระราชทาน ถังไทจงฮ่องเต๊
แซ่หลี (李) ในยุคถังไท่จงฮ่องเต๊
มอบให้สหายศึกที่ร่วมกันรัฐประหาร
กับผลการพระราชทานแซ่ (赐姓)
ในวงกว้างเพื่อสร้างความชอบธรรม
และผูกมัดกลุ่มอำนาจต่าง ๆ เข้ากับราชวงศ์
ขุนนางและแม่ทัพคนสำคัญ
คือ หลีจี้ (李勣) เดิมชื่อว่าสวีซื่อจี้ (徐世勣)
ได้รับพระราชทานแซ่หลี
จากจักรพรรดิถังเกาจู่ (หลี่เอียน)
แม่ทัพหลัวอี้ (罗艺) และ ตู้ฝูเวย (杜伏威)
ก็ได้รับพระราชทานแซ่หลี
หัวหน้าเผ่าชนกลุ่มน้อย
เช่น ทัวป๋า ชื่อสือ แห่งเผ่าตังเซี่ยง
สวามิภักดิ์และได้รับพระราชทานแซ่หลี
คนในเผ่าทั้งหมดก็จะใช้แซ่หลีตามไปด้วย
นี่คือ กลไกที่ทำให้จำนวนคนแซ่หลี
เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดในประเทศจีน
ในปี 645
ถังไท่จงฮ่องเต๊คัดเลือก
หัวหน้าเผ่าต่าง ๆ ถึง 3,500 คน
เข้ามารับตำแหน่งในราชสำนัก
พระราชทานแซ่หลีให้
จักรพรรดิ์เลือดผสมฮั่น-เซียนเปย์
มารดาไท่หมู่ ตระกูลตู้กู/โต้ว (窦氏)
สืบเชื้อสายจากชนเผ่าเซียนเปย์ (鮮卑)
และย่าของพระองค์มาจาก ตระกูลตู้กู (独孤氏)
บุตรีของตู้กูซิ่น ขุนนางชั้นสูงชนเผ่าเซียนเปย์
มุมมองทางพันธุกรรมและประวัติศาสตร์
สายเลือดผสมและการผสมผสานทางวัฒนธรรม
คือ ปัจจัยนี้ก็มีส่วนส่งเสริมแนวนโยบาย
การปกครองที่เปิดกว้างและให้ความสำคัญกับ
ความหลากหลายทางชาติพันธุ์
จักรพรรดิจีนที่เปลี่ยนตัวเองจากคนที่ใครก็กลัว
ให้กลายเป็นคนที่ประชาชนรักมากที่สุด
ถังไท่จง ไม่ได้เกิดมาเป็นคนดีพร้อม
เคยทำเรื่องโหดร้ายที่สุดเพื่อแย่งบัลลังก์
แต่พอได้เป็นจักรพรรดิแล้ว
กลับเลือกใช้ชีวิตที่เหลือเพื่อพิสูจน์ว่า
อำนาจที่ได้มาด้วยเลือด
สามารถใช้เพื่อสร้างความสุขให้คนธรรมดาได้
เจ้าชายมือเปื้อนเลือด
หลี่ซื่อหมินเป็นลูกชายคนที่สอง
ของจักรพรรดิผู้ก่อตั้งราชวงศ์ถัง
เก่งรบ เก่งวางแผน และเป็นคนที่ช่วยพ่อ
สร้างบ้านเมืองมาตั้งแต่ต้น
แต่เพราะไม่ใช่ลูกชายคนโต
จึงไม่มีสิทธิสืบบัลลังก์ตามกฎ
ในปี 626
จึงตัดสินใจก่อเหตุที่ประตูเสวียนอู่
สังหารพี่ชายและน้องชายของตัวเอง
แล้วบีบให้พ่อสละราชสมบัติให้ตนเอง
คนทั้งเมืองต่างคิดว่า
จักรพรรดิองค์ใหม่คนนี้
จะต้องโหดและหวาดระแวง
แต่สิ่งที่เกิดขึ้นหลังจากนั้น
กลับตรงกันข้ามอย่างสิ้นเชิง
พระองค์มักบอกกับตัวเองว่า
ถ้าเคยผิดพลาดครั้งใหญ่
จะไม่ยอมผิดพลาดซ้ำ
ในเรื่องการปกครองประชาชนอีก
หูที่ฟังคำวิจารณ์
ถังไท่จงต่างจากจักรพรรดิทั่วไปคือ
พระองค์เลี้ยงขุนนางไว้คอยตักเตือน
ขุนนางคนนั้นชื่อ เว่ยเจิง เป็นคนพูดตรง
ไม่ไว้หน้าใคร เวลาเข้าประชุม
เว่ยเจิงจะท้วงติงถังไท่จงต่อหน้าทุกคน
บางครั้งถังไท่จงโกรธจนกลับเข้าวัง
ไปบ่นกับมเหสีว่า อยากจะฆ่าเจ้าหมอนี่เสียจริง
แต่สุดท้ายก็ไม่เคยทำแบบนั้นเลย
ตรงกันข้าม ยังเก็บเว่ยเจิงไว้ใกล้ตัวตลอด
พระองค์พูดอยู่เสมอว่า
น้ำสามารถพยุงเรือให้ลอยได้
และก็สามารถคว่ำเรือให้จมได้เช่นกัน
ประชาชนก็เหมือนน้ำ จักรพรรดิก็เหมือนเรือ
ถ้าจักรพรรดิไม่ฟังเสียงน้ำ เรือก็จะจมในสักวัน
วันที่เว่ยเจิงเสียชีวิต ถังไท่จงร้องไห้และพูดว่า
วันนี้เขาเสียกระจกส่องตัวเองไปแล้วหนึ่งบาน
เพราะคนที่จะกล้าบอกว่า
พระองค์ผิดตรงไหนได้หายไปแล้ว
กระเป๋าประชาชนต้องไม่แฟบ
คำพูดสวยหรูช่วยประชาชนไม่ได้ ถ้าท้องยังหิว


